Πέμπτη, 25 Νοεμβρίου 2010

"Ομολογιακό ή γνωστικό το κριτήριο αξιολόγησης των μαθητών στο μάθημα των Θρησκευτικών;"


Του Σπυρίδωνος Παπακωστοπούλου

(Καθηγητή θεολόγου 1ου Γυμνασίου Βούλας, αποσπασμένου στο 1ο Γυμνάσιο Βάρης Ανατ. Αττικής)

"ΟΥ ΚΥΡΙΕΥΟΜΕΝ ΥΜΩΝ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ, ΑΓΑΠΗΤΟΙ, ΟΥΔΕ ΔΕΣΠΟΤΙΚΩΣ ΤΑΥΤΑ ΕΠΙΤΑΤΤΟΜΕΝ. ΕΙΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΝ ΛΟΓΟΥ ΠΡΟΕΧΕΙΡΙΣΘΗΜΕΝ, ΟΥΚ ΕΙΣ ΑΡΧΗΝ, ΟΥΔΕ ΕΙΣ ΑΥΘΕΝΤΙΑΝ. ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΤΑΞΙΝ ΕΠΕΧΟΜΕΝ, ΠΑΡΑΙΝΟΥΝΤΩΝ. Ο ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΩΝ ΛΕΓΕΙ ΤΑ ΠΑΡ' ΕΑΥΤΟΥ, ΟΥΚ ΑΝΑΓΚΑΖΩΝ ΤΟΝ ΑΚΡΟΑΤΗΝ, ΑΛΛ' ΑΥΤΟΝ ΑΦΙΗΣΙ ΤΗΣ ΤΩΝ ΛΕΓΟΜΕΝΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΣ ΚΥΡΙΟΝ". (Ιερός Χρυσόστομος, Υπόμνημα στην προς Εφεσίους Επιστολή)
Κατά καιρούς έχει δει το φως της δημοσιότητας το θέμα σχετικά με το πώς πρέπει να αξιολογείται (βαθμολογείται) η προσπάθεια των μαθητών στο μάθημα των Θρησκευτικών. Με αφορμή, λοιπόν, την από χθες (23 - 11 - 2010) διατυπωθείσα άποψη του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ.κ. Ιερωνύμου http://www.esos.gr/index.php?option=com_k2&view=item&id=10325:arxiepiskopos-den-exei-aksia-to-20-sta-thriskeitika-ean-oi-mathites-den-ekklisiazontai&Itemid=1796
και ερειδόμενος και στο παραπάνω απόσπασμα του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, καταθέτω στην αγάπη σας τα εξής:

Αρχικά θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι φρόνιμο είναι να μην είναι ποτέ απορριπτικός ο βαθμός στο μάθημα των θρησκευτικών, αλλά να τηρείται, όμως, η χρυσή τομή, ώστε να μην αδικούνται οι άριστοι μαθητές, όταν σχεδόν εξισώνουμε τους ράθυμους μαθητές μ' αυτούς που κοπιάζουν. Δυστυχώς υπάρχουν συνάδελφοι, που προκειμένου, υπό τις παρούσες συνθήκες υπάρξεως του μαθήματος σε Γυμνάσιο και Λύκειο, να μην έχουν διαρροές από το μάθημα, αντιπροσφέρουν ως δέλεαρ τον καλό - υψηλό βαθμό καταρρακώνοντας, κατά την άποψή μου, τη δική τους αξιοπρέπεια και δημιουργώντας, παράλληλα, επίπλαστες συνθήκες συνεργασίας, οι οποίες δεν βασίζονται στον αμοιβαίο αλληλοσεβασμό, αλλά είναι προϊόν επαίσχυντης συναλλαγής.
Η αξιολόγηση των μαθητών στο τέλος κάθε τριμήνου ή τετραμήνου πρέπει να αποτυπωθεί στον έλεγχο επίδοσης ως βαθμός. Για το μάθημα των Θρησκευτικών αυτός ο βαθμός δεν θα πρέπει να είναι κάτω από τη βάση, όχι επειδή ενδεχομένως και λόγω της φύσεως του μαθήματος μπορεί να προκληθεί σκανδαλισμός του μαθητή ή απέχθεια προς το μάθημα τόσο από τον ίδιο όσο και από τους γονείς του, αλλά διότι το μάθημα των Θρησκευτικών συγκαταλέγεται στα μαθήματα μειωμένου βαθμού δυσκολίας. Παρεμπιπτόντως και πάντα σύμφωνα με την προσωπική μου άποψη, είναι άστοχος ο διαχωρισμός σε πρωτεύοντα και δευτερεύοντα μαθήματα, ενώ δόκιμος είναι σε μαθήματα με μειωμένο και αυξημένο βαθμό δυσκολίας. Ως εκ τούτου το κάθε μάθημα ΚΑΤΙ έχει να προσφέρει ολοκληρώνοντας την προσωπικότητα του νέου ανθρώπου.

Φρονώ ότι το κριτήριο αξιολόγησης πρέπει να είναι το ΓΝΩΣΤΙΚΟ - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ, χωρίς βέβαια να παραθεωρείται η ουσιαστική στόχευση , δηλαδή να καλλιεργηθεί ο μεταφυσικός προβληματισμός στον μαθητή μέσα από γόνιμο διάλογο, ο οποίος δεν αποσκοπεί στο να πείσει, αλλά να μετατρέψει την, υγιώς χαρακτηρίζουσα εφηβική περίοδο, αμφισβήτηση σε ένθερμη αναζήτηση του Θεού.

Για την μετατροπή της αμφισβήτησης σε αναζήτηση, σίγουρα, δεν αρκεί μόνο η σε επίπεδο μελέτης και θεωρίας αναφορά στο μεταφυσικό, αλλά αυτή η έμφυτη ροπή προς το Θείο πρέπει να συνεπικουρείται, εντός των πλαισίων του απόλυτου σεβασμού της ελευθερίας των προσώπων, από τους ευκαιριακούς ή προγραμματισμένους σχολικούς εκκλησιασμούς, την πρωινή προσευχή, καθώς και τις εκπαιδευτικές επισκέψεις των μαθητών σε ιερούς τόπους,θρησκευτικά μνημεία κλπ.

Η στοχευμένη πορεία συνεργασίας μεταξύ θεολόγου και μαθητών είναι η εξής: ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ - ΔΙΑΛΟΓΟΣ - ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ - ΔΟΚΙΜΗ - ΕΠΙΛΟΓΗ με τις εξής δύο δυνατότητες: α. ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ, β. ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ.
Η αξιολόγηση των μαθητών, ιδιαίτερα σήμερα , των πολυπολιτισμικών τάξεων πρέπει να περιορίζεται, μόνο, στο γνωστικό κριτήριο. Ας μην ξεχνάμε ότι στις περισσότερες τάξεις παρακολουθούν το μάθημα και παιδιά άλλης θρησκείας ή διαφορετικής ομολογίας.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΧΑΡΙΝ: Το ζητούμενο είναι να υποδειχθεί στον μαθητή πώς μπορεί να αναζητήσει την ΑΛΗΘΕΙΑ; και εδώ φυσικά πρέπει να τονισθεί, ότι χωρίς βιωματική Μυστηριακή εμπειρία είναι φύσει αδύνατον να απαντηθούν οι διαχρονικές μεταφυσικές απορίες. Όμως αυτό, που μοιάζει να είναι δογματικό, μπορεί να λεχθεί στους μαθητές ως μια εφαρμόσιμη πρόταση ζωής, που διεκδικεί την απολυτότητα επειδή είναι καρπός βίωσης των Πατέρων της Εκκλησίας, οι οποίοι ελεύθερα επέλεξαν να βαδίσουν "τοις ίχνεσι Αυτού". Αυτή η θεολογική πρόταση, που μπορεί να αποτελέσει αφορμή διαλόγου με όλους τους μαθητές, εφόσον αξιολογηθεί είτε σε επίπεδο εργασίας είτε σε επίπεδο εξέτασης (προφορικής ή γραπτής), σε καμμία περίπτωση δεν μπορεί, ΟΜΟΛΟΓΙΑΚΑ, να βαρύνει σε σχέση με το πώς θα βαθμολογηθεί, διότι απλούστατα, τι βαθμό θα βάλουμε σ' αυτόν που θα την αρνηθεί προβάλλοντας τα δικά του αντίθετα επιχειρήματα; Άρα σε μια τέτοια περίπτωση βαθμολογείται η προσπάθεια και η έρευνα, που μπορεί, φυσιολογικά, ή να υιοθετεί ή να απορρίπτει την αφόρμιση του γόνιμου θεολογικού προβληματισμού.

Τέλος, ο χρυσούς κανών τόσο της μαθητοκεντρικής συνεργασίας καθηγητή Θεολόγου και μαθητών όσο και η, κατά κόσμον, δίκαιη αξιολογική κρίση αυτής της συνεργασίας πρέπει να λαμβάνει υπόψη την εξής ασφαλιστική δικλείδα: "ΕΡΧΟΥ ΚΑΙ ΙΔΕ" (Ιω. 1,46). Το "ΕΡΧΟΥ" είναι το προς όλους ανεξαιρέτως προσκλητήριο γνωριμίας του Θεού με τον άνθρωπο και αυτό είναι το ΓΝΩΣΤΙΚΟ - ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΚΡΙΤΗΡΙΟ. Το "ΙΔΕ" εδράζεται στην αγαθή προαίρεση και ελεύθερη βούληση του καθενός και βαθμολογείται μόνο από τον ΔΙΚΑΙΟΚΡΙΤΗ ΧΡΙΣΤΟ.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου